Author Archives: Siromani Dhungana

तेलको भाउ वढ्दा समिति गठन गर्ने संसद चिकित्सा क्षेत्रमा भएको भ्रष्टाचारवारे मौन वस्न मिल्दैन: गगन थापा

गगन थापा

केहि दिनमा हामी संविधानको अन्तिम रुप दिदैछौं । संविधानका अक्षर मृत हुन्छन । संविधानका मृत अक्षरलाई कर्मले जीवन्त वनाउने हो । कर्म वदल्न निश्चित पद्दति चाहिन्छ । हामीले संविधानमा स्वास्थ्यको अधिकार नागरिकको मौलिक हकको रुपमा लेख्दै आएका छौं । यसलाई जीवन्त वनाउन निश्चित पद्दति चाहिन्छ नै । डा. गोविन्द के.सी.को अनसन त्यहि पद्दति निर्माणका लागि हो । उहाँले उठाउनुभएको विषय उहाँको नीजि विषय होईन न त अहिले चिकित्सा क्षेत्रमा देखिएका विकृतिका विरुद्ध मात्र हो । अतः यस्ता सार्वजनिक सरोकारका विषय संसदको चासोको विषय बन्नुपर्छ ।

गत चैत्र २१ गते डा. गोविन्द के.सी.को पाँचौ पटकको १२ दिन लामो आमरण अनशन तोड्ने क्रममा सरकारले स्वास्थ्य-शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका विकृतिको अन्त्यका लागि माथेमा कार्यदलको प्रतिवेदनको कार्यन्वयन गर्ने प्रतिवद्धता सहित ११ वुँदे सम्झौता गरेको थियो । Continue reading

मुलुकको भविष्य निर्णायक मोडमा !

प्रा. डा. मदन कुमार दाहाल

तराईमा सम्पूर्ण यातायात अवरूद्ध छ, जन-जीवन अत्यन्त कष्टप्रद र भयावह रहेको छ। सम्पूर्ण नेपालमा एक दिन बन्द-हडताल हुंदा अनुमानित कुल रू. ३ अर्व वरावरको आर्थिक क्षति हुन्छ।

11754255_867772586647069_1720834341450081552_nनेपालको संविधान, २०७२ जारी हुने पूर्व सन्ध्यामा केही दिन देखि संघीयताको नाउंमा जातीय र क्षेत्रीय राज्यको माग गर्दै तराईमा निरन्तर प्रदर्शन, भिडन्त, वन्द-हडताल, अशान्ती, हत्या-हिंशा र कर्फ्युको लहर चलेको छ। तराईमा सम्पूर्ण यातायात अवरूद्ध छ, जन-जीवन अत्यन्त कष्टप्रद र भयावह रहेको छ। सम्पूर्ण नेपालमा एक दिन बन्द-हडताल हुंदा अनुमानित कुल रू. ३ अर्व वरावरको आर्थिक क्षति हुन्छ। हालै सरकारको तर्फवाट दोश्रो पटक आन्दोलनकारीहरूसंग वार्ताको लागि पत्राचार गरिएको छ। Continue reading

आतंकबादको बचाव जत्तिको प्रतिगामी कदम अरु हुनै सक्दैन

कैलाली घटनापछि नेपाली समाजको ठुलो तप्कामा निराशा पैदा भएको छ । माओवादी विद्रोहपछि हिंसा सकियो भन्ने विश्वास गरेका धेरैले कैलाली टिकापुरमा आन्दोलनकारीले ७ प्रहरी र एक दुधे बालक मारेको रात निन्द्रा नपरेको अभिव्यक्ति समाजिक सञ्जालमा व्यक्त गरे। त्यो स्वभाविक थियो ।

पहिलो, आतंकले सामान्य मानिसलाई पिडा दिन्छ । सन् २०१४ मा सात समुन्द्र पारी इस्लामिक स्टेटले एकजना अमेरिकी पत्रकारको घाँटी रेटी हत्या गर्दा सामाजिक सञ्जालमा नेपालकै सज्जनहरुले समेत मानवता विरोधी अपराधको खुलेर विरोध गरेका थिए । त्यति टाढाको घटनाले हाम्रो मनहरु दुखेको थियो भने आफ्नै भुमिमा त्यो भन्दा क्रुर, पाशविक र अमानवीय घटना हुँदा निन्द्रा नपर्नु स्वभाविक हो ।

दोस्रो, आतंकले आम मानिसमा निराशा पैदा गर्छ। आतंकको निरन्तरताले आर्थिक संबृद्धिको मार्ग बन्द गर्छ । यसले गर्दा नागरिकहरु आफ्नै भविष्यसुनिश्चित नभएको पिरलोका कारण अस्थिर मनोभाव पैदा गराउँछ । यो मनोविज्ञान देश विकासको लागि समेत घातक हुनपुग्छ । क्षमता भएकाहरु विदेशिने धेरै कारण मध्येको एक यही हो ।

तर कैलाली नरसंहारका यी पक्षहरु भन्दा डरलाग्दो अर्को पक्ष छ । त्यो हो हिंसा र आतंकको राजनीतिककरण । मानिसलाई भाला र बन्चरो हानेर मार्ने कामलाई समेत नेपालको सचेत तप्काले खुलेर आतंकबाद हो भन्न सकेन । धेरैले यसलाई थारु अधिकारको आन्दोलनको आवरणमा ढाकछोप गर्ने प्रयास गरे । कैलाली घटनाजस्तो मानव नरसंहारको समेत ˝राजनीतिक समाधान”को माग गरियो । आतंकबादको राजनीतिककरणको यो डरलाग्दो मागले नेपाली समाजलाई दीर्घकालसम्म सताईरहनेछ । Continue reading

मान्छे जिउँदै जलाउने, दुई बर्षको बच्चालाई मार्ने आन्दोलन होईन, राजनीतिक विषय होईन, अक्षम्य अपराध हो: गगन थापा

समझदारी हुँदै गर्दा संघर्षको क्रममा भएका मानवताविरोधी जघन्य अपराधमा संलग्नन चाहे राज्यपक्षको होस चाहे विद्रोही\आन्दोलनकारी होस कसैले पनि उन्मुक्ति पाउनु हुँदैन । विगतमा हामीले समझदारी गर्‍यौं राम्रो गर्‍यौं तर मानवता विरुद्धका जघन्य अपराध गर्नेलाई माफि दियौं । गम्भिर गल्ति गर्‍यौं । जसको परिणाम हामी आज भोग्दै छौं

सिमाङ्कनको राजनीतिक हल खोज, अपराधिलाई दण्डित गर

संविधानसभाले संविधान वनाउन लागेको यो क्षणमा जननायक वी.पी. कोइरालाको संकल्पलाई समम्झिरहेको छु जसले ६८ बर्ष अगाडि वि.सं २००४ सालमा भन्नुभएको थियो-‘ जनताले ठाँउ ठाँउवाट आफ्ना प्रतिनिधिहरु चुनेर एउटा सभा खडा हुनेछ । यस सभाको काम विधान वनाउनु हुनेछ । जनताको इच्छा कुन तवरले शासनमा सर्वोपरि हुन्छ भन्ने त्यस सभाले निधो गर्नेछ र त्यस सभाकै निर्णय अनुसार शासनप्रणाली पनि निर्धारण हुनेछ ।’ आज हामी उहाँको यो सपनालाई साकार पार्दैछौं ।

संविधासभामा मस्यौदा समितवाट प्रस्तुत विधेयकलाई जस्ताको तस्तै संविधानमा अनुवाद गर्ने हो र नेपालभन्दा वाहिर रहेको संविधानको कुनै विद्यार्थीलाई अध्ययन गर भनेर दिने हो भने स्वभाविक रुपमा उसले यो लोकतान्त्रिक संविधान हो भन्ने निष्कर्ष निकाल्छ । तर जव स्वतन्त्रता, समानता र आम संचारमा भएको प्रतिवन्धात्मक बाक्यांश हेर्छ अनि उसको आफ्नै निष्कर्षमा प्रश्न गर्छ । त्यसैले यसलाई सच्याउनुपर्छ ।

धर्म, भाषाको सम्वन्धमा लेखिएका धारा पढ्छ, अनि आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक अधिकारका प्रावधानहरू जव पढ्छ, प्रत्येक नागरिकको प्रगति, प्रतिष्ठा र पहिचानको लागि समर्पित धाराहरू हेर्दै गर्दा निश्चय पनि भन्नेछ यो संविधनले नेपालको विविधतालाई सम्मिलन होईन संवोधन गरेको छ । तर जव दलित समुदाय, अपाङ्गता, महिला अनि अल्पसंख्यकहरूको पहुँच र प्रतिनिधित्वको व्यवस्थामा भएको अनुदारतालाइ पढ्छ अनि फेरी उसको निष्कर्षमा आफै प्रश्न उठाउँछ । त्यसैले यसलाई सच्याउनुपर्छ । Continue reading

Nepal’s Trade Deficit Continues to Widen

Nepal’s total trade deficit in fiscal year 2014-15 surpassed the total annual budget presented for the same fiscal year, reports Republica.

The trade deficit rose by 10.8 percent to a whopping Rs 689.36 billion in the fiscal year 2014-15 compared to total fiscal budget of Rs 618 billion, according to the central bank’s report titled Current Macroeconomic Situation.

“The trade deficit increased in 2014/15 due to the increase in imports but decrease in exports,” the report states. Export to India and China dropped by 6.3 percent and 21.5 percent, respectively. This decrease is mainly attributed to the decrease in the exports of wheat flour, handicraft goods, agarbatti, pashmina, among others.

chart1

Foreign Trade Balance of Nepal FY 2004-05 to 2013-14 (Source: Trade and Export Promotion Centre)

Posted by @siromanid

मान्छे मार्नु र मार्न लगाउनु जस्तो कायर काम अरु हुँदैन। किन पत्याउने त्यस्तो ब्यक्तिलाई?

कनकमणि दीक्षित

तथाकथित ‘जनयुद्ध’का शुत्रधार, राष्ट्रिय संरचना ध्वस्त पार्ने योजनाकार – ‘राष्ट्र पुनर्निर्माण’ को हाकिम बन्ने दौडधूपमा छन आजको दिन, देशी-बिदेशीको सहयोग जुराउँदै। नेपाली जनताको महा-अपहेलना ! झण्डै दुई दशक मुलुकलाई ‘डाईभर्जन’मा जाकेर सामजिक अग्रगमनमा भाँजो हाल्ने, रोजगारको संभावना ध्वस्त पारेर युवा बिदेशिने क्रमलाई बल दिने, संबिधान लेखनमा निरन्तर धावा बोल्ने, लोकतान्त्रिक राजनीती ध्वस्त पार्ने अभियानका नायक, द्वन्दकालको हत्यामा कारवाही हुन नदिने र पिडितको मनोभावनामा कुल्चने – उनै ब्यक्तिलाई ‘पोस्ट-माओबादी’ युगको Continue reading

Nepal Earthquake 2015: Damages and losses in the Water and Sanitation sector

Originally posted on Pragya Lamsal:

Pragya Lamsal

10481582_10102185393510681_3431946467229818161_nOn Saturday, 25 April 2015 at 11:56 local time, a 7.6 magnitude earthquake as recorded by Nepal’s National Seismological Centre (NSC), struck Barpak, about 76 km northwest of Kathmandu. Government records said that there are over 8,790 casualties and 22,300 injuries. Further, the government has estimated that the lives of eight million people, almost one-third of the population of Nepal, have been impacted by these earthquakes.

National Planning Commission, an advisory body for formulating development plans and policies in Nepal, released Nepal Earthquake 2015: Post Disaster Needs Assessment Executive summary on Friday (June 19, 2015). Among others, the summary has calculated major damages and losses in Water and Sanitation sector.

It is estimated that the total value of disaster effects (damages and losses) in water and sanitation sector caused by the earthquakes is NPR 11,379 million (NPR 10,506 million of losses and NPR 873 million of damages)

The…

View original 120 more words

कसरी सामना गर्ने माओवादी आतङ्कको ? – सी के लाल

Siromani Dhungana:

यो लेखमा [सिके लालले] जति धेरैपटक [माओबादीलाइ] आतङ्कवादी भनेर किटान त खुमबहादुर खड्का,गिरिजा वा रुकमाङ्गदले पनि भनेका थिएनन् होला

Originally posted on tistung deurali:

मैले हिजो यी दुई ट्वीटहरू गरेँ

ट्वीटमा राखिएका चित्र पढ्न गाह्रो भएको केही मित्रहरूको गुनासो रह्यो । ट्वीटरमा शायद केही समस्या होला । त्यसकारण मैले लेखलाई जस्ताको तस्तै तल साभार गरेको छु । केवल सो प्रयोजनको निम्ति यो ब्लग तयार पारेको हुँ ।

सन्दर्भ बाँदरमुढे नरसंहारको हो । बाँदरमुढे नरसंहार भएको १० वर्ष पुग्यो । त्यसभन्दा ४ वर्ष अघि, अर्थात् आजभन्दा १४ वर्ष अघि चितवनकै भण्डारामा बसमा मान्छेहरू जिउँदै जलाइएका थिए । त्यसकै सेरोफेरोमा त्यति बेलाका चर्चित स्तम्भकार सी के लाल (C K Lal) ले फाल्गुण २०५८ को हिमाल खबरपत्रिकामा लेख्नुभएको लेख हो यो ।

लेखमा बारम्बार माओवादीलाई…

View original 1,832 more words

#NepalEarthquake: Notes from the field: We shall rebuild

Dr Swarnim Waglé

Dr Swarnim WagleI was in Gorkha and Dhading this week, in a personal capacity, assessing the loss and distributing relief materials sponsored by the Help Nepal Network (400 sacks of rice), FNCCI (assortment of medicines, mats, rice) and Leapfrog (transport). With nine hours of sleep in three days, I visited or passed by 25 VDCs. Many of my priors were upended, and I came away more aware of what is happening on the ground. Some quick observations below:

The problem of the last mile

The unit of operation should be the wards, not VDCs. The more accessible VDCs have benefited much more than those farther away. Some have already stocked up for a few months. To ensure better targeting, a heroic effort combining local knowledge and organizational skills is needed. Most external groups do not have the fortitude or patience. With the credit secured for the easier leg, the problem of the last mile is often left for the local administration to solve, which is already stretched.

This ain’t a picnic

Food in central Nepal means rice. Then lentils and cooking oil. The northern villages also need salt. They do not really need fancy bottles of mineral water, snacks, bhujia, biscuits, noodles, brand new saris, or the Bible. Continue reading

Nepal Earthquake: How can private businesses provide help?

Ashutosh Tiwari

How can private businesses — which provide jobs and taxes, and goods and services that people need and pay for — provide help?

(Please use these points ONLY as broad suggestions. Obviously, each business has its own context, limited resources, and limited capabilities to do what it can for its employees, customers, investors and stakeholders.]

IMMEDIATE:
1. Check to see/confirm whether ALL the staff members, including factory workers, are accounted for and are indeed physically safe. [If not, ask about access to medical care and see if you can arrange it in some way.]
2. Check to see the extent of harm/damages, if any, to physical structures (office buildings, factory spaces, etc).
3. Visit staff members who have lost their loved ones and/or whose dwellings have been destroyed or demolished or have cracks on walls.
4. Offer the victims (i.e. your staff members) immediate relief in the form of cash and/or non-cash materials (i.e. tents, sleeping bags, water purification tablets, water, etc) to the extent you can. Remember, this is a major once-in-a-century type of an emergency that we are facing — so, think a bit creatively as to how you can allay people’s concerns. Check with the affected staff and their families daily or once every two days. Continue reading